Home > Xa > Sáu bước cách biệt

Sáu bước cách biệt

Có ai nghe nói về cái này chưa nhỉ? Khái niệm Sáu-bước-cách-biệt. (Tôi dịch nôm na từ tiếng Anh, six degrees of separation).


Đại ý, thế giới này thật ra là một thế giới nhỏ bé. Chúng ta có thể tìm ra bất kỳ ai mà ta muốn tìm qua một chuỗi những người quen nhau. Anh A muốn tìm chị Z sẽ hỏi thử ông C, ông C không biết thì hỏi bà G, bà G nếu không biết thì lại hỏi tiếp anh U… Sau khoảng 4-5 lần hỏi vòng quanh như thế thì sẽ tìm ra (con số 4-5 này chỉ là tùy tiện thôi).


Ban đầu, đây chỉ là một giả thuyết được đặt ra trong truyện ngắn mang tên Chains (1929). Đến năm 1967, giả thuyết này mới được
nhà tâm lý học xã hội Mỹ Stanley Milgram kiểm nghiệm lần đầu tiên trong đời thực. 29% những người tham gia thực nghiệm của ông gửi được thư đến một người mà ông chỉ định, trong đó 80% chỉ cần gửi chuyền qua 4 người khác nhau để đến “mục tiêu”. Milgram gọi đây là Hiện tượng thế giới nhỏ bé.


Sáu-bước-cách-biệt được chứng minh trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Trong những năm gần đây, một số nhà nghiên cứu về Internet cũng tìm cách chứng minh rằng ta có thể tìm bất kỳ ai trên thế giới này bằng cách gửi chuyền thư điện tử (dĩ nhiên chỉ có thể áp dụng với những người sử dụng Internet). Ví dụ như nghiên cứu năm 2003 của ba giáo sư Đại học Columbia: hơn 60.000 người đã tình nguyện tham gia nghiên cứu này, tìm một trong 18 người được chỉ định tại 13 quốc gia bằng cách gửi thư điện tử đến những người quen biết. (Xem kết quả nghiên cứu ở đây).


Tôi nghe loáng thoáng về khái niệm này đã lâu, nhưng mấy ngày gần đây lại suy nghĩ nhiều về nó. Tôi vừa “tìm thấy” chị K.H. trên mạng thông qua một người quen chung. Hai người khác cũng tìm thấy nhau trên mạng từ hai điểm khác nhau trên trái đất. (Tôi có hơi thắc mắc, không hiểu họ tìm nhau qua những kênh chung nào, có “bắc cầu” qua kênh của tôi không). Và một trong hai người này cũng vừa kết nối với tôi.


Q., một trong hai người, là bạn của bạn của bạn tôi từ đầu những năm 90, và (tôi nghĩ thế) đã thành bạn tôi vài năm gần đây. K, người còn lại, và tôi có ít nhất 4 người quen chung (quen nhau thế nào thì tôi không rõ lắm). Thế giới quả thật nhỏ bé.


Điều làm tôi suy nghĩ không chỉ là chuyện trái đất nhỏ hay to, hay chuyện chúng ta có tìm được nhau hay không. Tôi nghĩ nhiều hơn đến chuyện khi đã biết trái đất này nhỏ thế rồi, đã biết muốn tìm thì sẽ tìm thấy rồi, liệu chúng ta có bớt đi cảm giác đơn độc không. Trong cùng một thời điểm, Q. viết về nỗi cô đơn, K. cũng viết về nỗi cô đơn. Hơn 100 người bạn trên mạng của K. không giúp K. rũ bỏ được cảm giác ấy. Trò chuyện cũng không giúp Q. rũ bỏ được cảm giác ấy.


Trái đất nhỏ thật đấy. Nhưng có lẽ K. và Q. và ABCXYZ… vẫn cần nhiều hơn là tìm thấy nhau trên mạng. Một vòng tay ấm. Một ánh nhìn nồng nàn. Đại loại thế.

Hay đơn giản là một buổi cafe.

Advertisements
Categories: Xa
  1. Anonymous
    06/12/2006 at 9:53 pm

    sng nay em nghỉ php, khng muốn cứ pc tem mi thế ny, m đnh pc, ni với chị rằng Yahoo đ c 1 bi PR free rất hay :-D
    (hứa l sẽ ko nhảy v pc nữa)
    (chị ni em mới nhận ra cả Q v K cng ni về sự c đơn trong cng một thời điểm)

  2. yuhgnat
    07/12/2006 at 4:48 am

    li , dạo ny tự nhin q lại hay nghĩ đến cu ni của nh vật l Hawking (khng biết c nhớ chnh xc tn khng): “thng tin khng bao giờ mất đi, n chỉ kh tm hơn m thi (theo thời gian)”… (từ khi ln la sử dụng blog)
    những bi viết của li tương đối hay, đọc th thấy biết thm điều g đ, nhưng hơi lạnh lng :))
    việc gặp gỡ, trao đổi trn blog chẳng hề lm cho con người ta hết c đơn đu, n chỉ lm cho con người ta tạm qun đi trong giy pht no đ thi… :)
    q vẫn vẽ, dạo ny chẳng hiểu tại sao, vẽ như đin vậy đ, mới vừa mua một cuộn bố (10m x16m) tuần trước m giờ th hết sạch rồi…
    cn hứa sẽ tặng li một bức tranh, sau ny về việtnam, gh nh q, q sẽ cho li lựa bức no li thch nhất, ok? :) như vậy l sướng nhất rồi huhu :)
    người ta hứa sẽ thu xếp cho q một ci triễn lm ở paris, nhưng chờ lu qu, họ hẹn cuối năm, rồi by giờ lại đầu năm sau… chưa biết sao đy? nhưng thật ra th đối với q chuyện đ khng quan trọng, ci g đến th n sẽ đến thi, trước sau g cũng đến thi…!
    thế giới ny thật l nhỏ b, những con người nhỏ b thường tm nhau ở đy!!? :) mơ một lần được đặt chn ln Tibet m khng biết c được khng đy? (Tibet xa lắm!:))
    hẹn gặp ở cafe Era nhe… :)

  3. Anonymous
    07/12/2006 at 10:32 am

    to anh Q v chị L: Era , hix, lại chỗ em rất thch
    ng chủ qun ni nhiều cực

  4. yuhgnat
    07/12/2006 at 11:25 am

    quen được chủ qun lận cơ , sao ngầu qu dzậy!!! muốn quen với chủ qun lắm m khng biết lm sao… quen hehe…. :))
    (, nhạc ở Era ton l nhạc… bc học cả…. ni chủ qun l người rất dữ dằn…!)
    :)))

  5. Anonymous
    07/12/2006 at 6:27 pm

    @ ANH Q: nh chị CL m anh c khịa em

  6. Anonymous
    07/12/2006 at 9:02 pm

    6 degrees of separation? It only takes one degree to be lonely.

  7. Anonymous
    07/12/2006 at 9:34 pm

    Ban Nguyen: Yeah, that’s the very paradox I’m talking about. Too bad, isn’t it. Theories that hold mathematically might crash in real life, unless…

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: