Home > Ý tưởng, Tiếng Việt, Xa > Chuyện chúng ta

Chuyện chúng ta

Rồi sẽ còn rỉ rả lâu những tranh luận về tình trạng náo loạn của truyền thông tại Mỹ trong tuần rồi kể từ chiều thứ Hai, 15/4, khi thông tin đầu tiên về vụ nổ bom tại Boston được phát đi đồng loạt. Tôi đang trên đường chở con gái đi tập thể dục, nghe đài phát thanh quốc gia NPR liên tục đọc: “Xin nhắc lại, cho đến nay, điều duy nhất mà chúng tôi được biết là đã có hai quả bom phát nổ tại cuộc chạy marathon ở Boston, nhiều người bị thương và có thiệt mạng. Chúng tôi sẽ cập nhật tình hình trong thời gian sớm nhất. Xin khán giả bình tĩnh và tiếp nhận các thông tin theo những nguồn tin chính thức, không bị chi phối bởi hàng loạt thông tin đang truyền tải trên các kênh truyền thông xã hội hiện nay”. Lúc đó là 3:45 phút chiều.

Mười lăm phút sau, khi thả con gái tại phòng tập và chạy một mạch về nhà, tôi – chắc chắn là cũng như hàng triệu người khác trong và ngoài nước Mỹ – cuống cuồng mở điện thoại, máy tính và tivi ra rảo khắp các kênh bất kể chính thống hay không. Thông tin tràn ngập và biến đổi từng phút. Tôi trao đổi với anh xã, liên hệ với bạn bè xung quanh khu vực Boston, rồi dần dần ngập trong dòng thác thông tin cho đến lúc không thể không dừng lại được nữa (vì những việc hàng ngày trong nhà phải động tay đến). Đến cuối ngày, khi tắt điện thoại đi ngủ, tôi mới nhớ đến lời khẩn khoản của phát thanh viên đài NPR buổi chiều. (Cho đến lúc đó, NPR cũng đã rơi vào tình trạng bơi cật lực cho kịp tốc độ đưa tin/tung tin của cả làng).

Kể lể dông dài như thế để tự thừa nhận tôi cũng là thành viên của cái thế giới triệu triệu người tham gia vào cơn lũ thông tin của tuần qua. Điều đơn giản và căn bản nhất của truyền thông là không có người tiếp nhận thì sẽ không có người cung cấp thông tin. Những dòng tin vô căn cứ ban đầu sẽ tắt dần đi nếu không có khán giả nuôi sống chúng với nỗi đói khát lồ lộ, thể hiện qua giao thông trên Internet và bắt sóng/nối mạng truyền hình. Khi tôi háo hức đến như thế – dĩ nhiên là vì trăm ngàn lý do tôi nhận là chính đáng – tôi cũng là tác nhân của mọi thứ mà tôi tiếp nhận. Vì lý do này mà tôi thường hay khựng lại khi đọc những bài chỉ trích, chất vấn, hoặc đòi hỏi vai trò của truyền thông chính thống với người đọc/nghe/xem (nhân tiện, nói thật tình là khái niệm này đến giờ với tôi đã trở nên chẳng còn can hệ gì; công nghệ liên quan đến thông tin đã vượt xa mọi định nghĩa về truyền thông cổ điển từ khá lâu rồi).

Hơn lúc nào hết, lựa chọn tiếp nhận thông tin bằng xem/nghe/đọc đã trở nên dễ dàng và tự nhiên. Có thể ban đầu chúng ta còn choáng ngợp với biển thông tin và không biết làm gì với nó. Nhưng đến giờ thì chẳng còn gì biện giải cho việc tiêu hoá thông tin một cách thiếu cẩn trọng. Chẳng phải với số lượng thời gian tiếp cận công nghệ thông tin cho đến hôm nay, chúng ta đã đến tuổi trưởng thành rồi sao? Còn lăn tăn kiểu “bị kẻ hư chúng nó dụ dỗ chứ cháu có thế đâu” (như ngày xưa các cụ nhà hay biện bạch cho tôi) thì chỉ là biểu hiện của việc chúng ta vẫn đang giẫm chân tại chỗ vị thành niên.

Trong suốt tuần qua, bơi trong cơn lũ thông tin, tôi cố đi tìm cho mình những “cái neo” cần thiết. Tôi tìm đọc về chuyện những người tham gia chạy marathon sau hai đợt bom nổ đã tiếp tục chạy một mạch đến các phòng cấp cứu để tiếp máu (tôi cần câu chuyện này để xoa dịu con bé nhà tôi hoảng hốt vì nghe nói có kẻ xấu vẫn đang ngoài vòng pháp luật và có một bạn gần tuổi đã chết vì bom). Tôi đọc – và giận dữ – về những bài viết nhấn mạnh quá khứ tị nạn của hai kẻ bị tình nghi mà làm nhẹ yếu tố một trong hai người này đã chính thức trở thành công dân Mỹ, về chuyện bạn bè của người này bảo “hắn nói tiếng Anh ít có dấu vết người nước ngoài lắm, hắn luôn cố nhập cuộc, hắn ăn mặc giống như một thanh niên Mỹ điển hình” (bản thân những bình luận kiểu này đã mang dấu vết phân biệt tinh vi).

Cuối cùng, sau khi mọi ồn ào đã tạm lắng xuống trong ngày hôm qua, tôi chọn giữ lại cho mình câu nói của TT Obama trong cuộc họp báo đêm 19/4 như một “mỏ neo” chính.

“In this age of instant reporting – tweets and blogs, there is a temptation to latch onto any bit of information, sometimes to jump to conclusion. But, when a tragedy like this happens, with public safety at risk and the stake so high, it is important that we do it right… That’s why we take care not to rush to judgment… certainly not about the entire group of people… After all, what makes… Boston great is that we welcome every religion, every ethnicity, people from all over the world… Let’s make sure that we sustain that spirit.” (Trong thời buổi thông tin tức thời như hiện nay, chúng ta dễ có khuynh hướng bám lấy thông tin bất kỳ, và đôi khi đưa ra kết luận vội vàng. Tuy nhiên, khi một bi kịch như thế này xảy ra… quan trọng nhất là chúng ta phải xử lý cho đúng đắn… Vì thế mà chúng ta cần bảo đảm không đưa ra một chỉ trích hấp tấp nào… đặc biệt là chỉ trích cả một cộng đồng … Nói cho cùng, điểm tốt đẹp của Boston là thành phố này chào đón mọi tôn giáo, mọi dân tộc, mọi người đến từ mọi nơi trên thế giới… Hãy bảo đảm là chúng ta tiếp tục giữ cho được tinh thần tốt đẹp đó)boston-boming-cartoon-luckovich-495x363

Advertisements
Categories: Ý tưởng, Tiếng Việt, Xa
  1. Duy Nguyễn
    28/05/2014 at 11:56 pm

    Xin lỗi làm phiền , đây có phải là blog của Bùi Nguyễn Cẩm Ly , cựu HS chuyên Anh Lê Hồng Phong, Khoa báo chí DHTH và sau này là phóng viên báo Tuổi Trẻ ? Tôi chỉ muốn tìm lại 1 người quen cũ … Cảm ơn

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: